dinsdag 17 september 2013

'Schwalbe zoekt massa' Schwalbe

‘Feesten en demonstreren lijkt op elkaar’


Schwalbe zoekt massa. Foto Pepijn Lutgerink














Het is druk in studio 1 van het Ro Theater. Op het kleine toneel lopen meer dan vijftig mannen en vrouwen in organische cirkels. Kleine groepen ontmoeten elkaar of zwermen uit. Als ze allemaal tegelijkertijd een versnelling inzetten, waait er een windvlaag door de zaal.

Het bewegingstheatercollectief Schwalbe repeteert in Rotterdam aan de voorstelling Schwalbe zoekt massa. Voor de gelegenheid heeft het zich uitgebreid met een grote groep theaterstudenten, amateuracteurs en figuranten. De jongste deelnemer is zeventien, de oudste zevenentachtig. Tegen de première donderdag op theaterfestival De Keuze hoopt het nog in aantal te verdubbelen. „De gezamenlijke kracht van een massa kan heel imponerend werken”, zegt Schwalbe-actrice Floor van Leeuwen vanaf de kant.

Inspiratie haalden de makers uit recente massale bijeenkomsten, zoals die in Haren en Turkije. Al zal niet elke toeschouwer die ook meteen in de voorstelling herkennen. Op het toneel loopt de ‘massa’ voornamelijk woordeloos rondjes, in verschillende tempi en energieniveaus. Het publiek mag daarop zijn eigen associaties loslaten. Van Leeuwen moet   tijdens deze repetitie zelf aan „winkelstraten, protesten, volksverhuizingen, vluchtelingen en feestvierders” denken.

Het gezelschap hoopt een universeel mechanisme te laten zien. Massa werkt volgens de makers altijd aanstekelijk. „Het sleept individuen mee, laat emoties escaleren en trekt aan”, zegt Van Leeuwen. „Het verlangen om samen te komen is vaak groter dan de rede waarvoor. Een groot feest en een idealistisch protest liggen vaak dicht bij elkaar.”

Voor het effect wil Schwalbe het liefst dat het podium „zwart ziet van de mensen”. Iedereen die een paar uur kan staan, mag daarom meedoen. Maar genoeg massa verzamelen bleek nog een hele uitdaging. Het gezelschap verstuurde oproepen via diverse theaters en gezelschappen, nam een wervingsfilmpje op en organiseerde informatieavonden en gratis workshops. Voor de première staat de teller momenteel op zeventig.

Schwalbe bouwde de voorstelling wel op zo’n manier op dat er tot op het laatste moment nog vrijwilligers kunnen aansluiten. De makers verdeelden de ‘massa’ in subgroepen met elk een zogenaamde ‘leider’ die precies weet in welk tempo en welke draaicirkel de betreffende groep moet lopen. Last minute vrijwilligers kunnen zich na een repetitie van enkele uren bij hen aansluiten. Daarnaast is er een zogenaamde ‘kerngroep’ al zes weken intensief aan het oefenen.

Voor alle figuranten is er eten op de avond van de voorstelling en voor de kerngroep een kleine financiële vergoeding. Maar het gezelschap werft vooral met ‘een inzicht in een fysieke manier van spelen, waarbij je een uiterste van jezelf leert opzoeken’. Schwalbe staat er immers om bekend dat ze het lijflijke vaak op de spits drijven. In Spaar ze dansten de net afgestudeerde mime-acteurs tot ze uitgeput waren op technomuziek en in Schwalbe speelt op eigen kracht fietsten ze een uur lang in strak tempo op hometrainers.

Tijdens de repetitie in Rotterdam spoort Van Leeuwen de spelers aan om zo lang mogelijk door te blijven rennen. „Zoek naar manieren om door te gaan. Denk aan iets waar je heel blij van wordt of iets waarvoor je zou willen wegrennen. Je mag ophouden, maar je mag ook door!” Niemand geeft op. „Dat ontroert me steeds opnieuw”, zegt Van Leeuwen na afloop. „Ik was bang dat er mensen zouden afhaken. Wij zijn fysiek vrij extreem en hun lichamen zijn dat niet gewend. Toch vinden ze onze opdrachten vaak te gek.” De actrice ontdekte dat de deelnemers ‘helemaal ergens in doorgaan’ niet meer kennen uit hun dagelijks leven en juist daarom heel boeiend vinden. “Bij een van de eerste repetities vroegen we om in 20 minuten tijd eenmaal rond hun eigen as te dragen. Ze deden er vol overgave een half uur over.”


Schwalbe zoekt massa, 19 sept t/m 23 jan, schwalbe.nu. Ook figureren? Neem contact op via: productie@schwalbe.nu

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen